YABANCILARIN ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ(2026)

Yabancıların çalışma izni iptali, belirli şartların ihlali veya yasal zorunlulukların yerine getirilmemesi durumunda ilgili merciler tarafından iptal edilebilmektedir. Bu çerçevede, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca yürütülen işlemler, idari bir tasarruf niteliği taşımakta olup, belirli prosedürlere tabidir. Çalışma izni iptaline ilişkin kararlar, genellikle işverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, çalışma izninin verilmesine esas teşkil eden koşullarda değişiklik meydana gelmesi veya yabancının çalışma izniyle bağdaşmayan faaliyetlerde bulunması gibi gerekçelere dayandırılmaktadır. İptal süreci, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde yürütülmekte; ancak bu kararlar, idari yargı denetimine açık bulunmaktadır.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR

Yabancı çalışma izni başvurularında hem işverenin hem de yabancı çalışanın sunması gereken belgeler bulunmaktadır. Başvuru türüne (ilk başvuru, uzatma, geçici çalışma, bağımsız çalışma vb.) göre evrak listesi değişiklik gösterebilir. Genel olarak istenen evraklar şunlardır:

Bu belgeler eksiksiz sunulmadığı takdirde başvurular reddedilebilir.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ ŞARTLARI

Türkiye’de çalışma izni almak isteyen yabancıların uyması gereken bazı temel şartlar vardır. Bunlardan bazıları:

• Yabancı çalışanın geçerli pasaporta sahip olması.
• İşverenin, yabancı için gerekli koşulları sağlaması (örneğin her yabancı işçi için en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi).
• Başvurulan işin niteliğine göre gerekli mesleki yeterlilik belgelerinin sunulması.
• Türkiye’nin uluslararası anlaşmaları kapsamında getirilen özel kısıtlamalara uyulması.
• Çalışılacak pozisyonun “Türk vatandaşları için öncelikli” olmaması (örneğin turizm, sağlık, bilişim sektörlerinde bazı pozisyonlar için istisna tanınabilir).

Yabancı çalışma izni şartları, Türkiye’de çalışmak isteyen yabancı uyruklu kişilerin yerine getirmesi gereken yasal yükümlülükleri ifade eder. Çalışma izni almak isteyen yabancıların öncelikle geçerli bir pasaporta sahip olmaları, işveren ile resmi bir iş sözleşmesi düzenlemeleri ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen başvuru belgelerini eksiksiz sunmaları gerekir. Ayrıca işverenin, yabancı çalıştırabilmesi için şirket bünyesinde en az beş Türk vatandaşı istihdam etmesi gibi kriterlere uyması zorunludur.

Yabancı çalışma izni şartları aynı zamanda yabancının mesleki yeterliliklerini kanıtlamasını, Türkiye’deki iş gücü dengesine zarar vermeyecek bir pozisyonda çalışmasını ve gerekli harçların yatırılmasını da kapsar. Bu şartların yerine getirilmesi, izin başvurularının olumlu sonuçlanması açısından büyük önem taşır.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ NASIL ALINIR?

Çalışma izni başvurusu iki şekilde yapılabilir:

• Türkiye’den Başvuru: Yabancının oturma izni bulunuyorsa, işveren doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı üzerinden başvuru yapabilir.

• Yurt Dışından Başvuru: Yabancı kişi kendi ülkesindeki Türk Konsolosluğu’na başvuru yapar. Konsolosluk, başvuruyu Türkiye’deki Bakanlığa iletir.

Başvuru sonrası evraklar incelenir ve ortalama 30 gün içerisinde sonuçlanır.

YABANCILAR NASIL ÇALIŞMA İZNİ ALABİLİR?

Yabancıların Türkiye’de çalışma izni alabilmeleri için genel olarak şu yolları izlemeleri gerekir:

Başvurular, Bakanlığın elektronik başvuru sistemi olan e-İzin üzerinden gerçekleştirilir ve bu sistemde yabancı çalışana ait pasaport, diploma, biyometrik fotoğraf gibi belgeler ile işverene ait ticaret sicil gazetesi, vergi levhası ve SGK kayıtları gibi belgeler yüklenir. Bu hususta detaylı bilgi edinmek isterseniz “Yabancı Çalışma İzni Şartları ” başlıklı makalemize göz atabilirsiniz.

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZNİ İPTAL SEBEPLERİ NELERDİR? 

Yabancıların Türkiye’de çalışma hakları, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlenmekle birlikte; bu kapsamda verilmiş olan çalışma izinleri, bazı durumların ortaya çıkması halinde ilgili idare tarafından resen veya başvuru üzerine iptal edilebilmektedir. Çalışma izninin iptali, çoğu durumda idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmekle birlikte, iptale sebep olabilecek durumlar mevzuatla belirlenmiştir. İşbu mevzuat hükümleri uyarınca:

Gerçeğe Aykırı Beyan veya Belgelerle Başvuru Yapılması durumunda başvuru sürecinde sunulan bilgi veya belgelerin yanıltıcı, eksik ya da sahte olduğunun tespiti halinde, çalışma izni geçersiz sayılarak iptal edilmektedir.

Çalışma İznine Esas Teşkil Eden Şartların Ortadan Kalkması halinde iş akdinin sona ermesi,yabancının işverenle ilişkisinin fiilen bitmesi,izin verilen pozisyonda çalışılmaması gibi durumlar iptal sebebi teşkil etmektedir.

İşverenin Yükümlülüklerini Yerine Getirmemesi durumunda; asgari ücretin altında maaş verilmesi,SGK primlerinin yatırılmaması, yasal çalışma koşullarının sağlanmaması gibi durumlar iptale neden olabilmektedir

Yabancının İzin Verilen Alan Dışında Çalışması durumunda çalışma izni belirli bir meslek, işyeri veya pozisyona mahsus olup, bu kapsam dışında faaliyette bulunulması halinde izin geçersiz hâle gelmektedir.

Kamu Güvenliği, Kamu Düzeni veya Kamu Sağlığı Açısından Sakınca Oluşması durumlarımda yabancının faaliyetlerinin veya geçmişinin kamu düzenini bozucu nitelikte olması durumunda, kamu yararı gereği izin iptal edilebilir.

Yabancının Türkiye’de Yasal Kalış Hakkını Kaybetmesi halinde ikamet izninin sona ermesi veya sınır dışı edilmesine karar verilmesi hâlinde çalışma izni de geçerliliğini yitirir.

Çalışma Süresi ve Faaliyetinin Denetiminde Uyumsuzluk Tespiti durumunda Bakanlık veya denetim yetkisine sahip diğer kurumlarca yapılan incelemelerde, çalışma izni şartlarına aykırılık tespit edilmesi halinde iptal işlemi uygulanabilir.

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZNİ İPTALİNİN YASAL DAYANAĞI NEDİR? 

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca yabancıların çalışma izinlerinin iptali işbu kanuna dayanmaktadır. İşbu kanunun 12 maddesinde belirtildiği üzere dış temsilcilik aracılığıyla çalışma izni verilen yabancı altı ay içerisinde Türkiye’ye gelmemesi durumunda çalışma izni iptal edilmektedir. Bununla birlikte işbu kanunun 15. maddesi uyarınca: çalışma iznini süresinin bitmesi veya Bakanlıkça iptali, kanunda belirtilen hükümlere aykırı çalıştığının tespiti, yabancının dolan pasaport süresini uzatmaması, iş aktinin herhangi bir nedenle bitmesi, gerçeğe aykırı yanıltıcı bilgi ve döküman verilmesi, ülke güvenliğine tehdit oluşturabilecek durumları olması halinde çalışma izni belgesi iptal edilmektedir.

ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ KARARININ TEBLİĞİ NASIL YAPILIR? 

İlgili kanunun 21. maddesi uyarınca çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti amacıyla düzenlenen belgelerin iptali kararları, yabancı çalıştıran işverene veya bağımsız çalışma izni, süresiz çalışma sahibi yabancıya 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilmekte ve yabancı bu tebliğe 30 gün içerisinde itiraz edebilmektedir.

İptal kararı, öncelikle başvuru sırasında bildirilen adrese veya sistemde kayıtlı elektronik tebligat adresine yapılmaktadır. Elektronik tebligat sistemi (e-tebligat), resmi bildirimlerin güvenli şekilde muhatabına ulaştırılması amacıyla kullanılmakta olup, tebliğ tarihi sistem üzerinden belirlenmektedir.

Eğer elektronik tebligat mümkün değilse, tebliğ işlemi fiziki yollarla yapılmakta; ilgili karar, posta yoluyla veya doğrudan elden imza karşılığı muhataba ulaştırılmaktadır. Muhatabın adreste bulunamaması halinde, tebligat kanununa uygun şekilde işlem tesis edilerek kararın tebliği tamamlanmış sayılır.

Tebliğ tarihinden itibaren, iptal kararına karşı başvuru ve dava süresi işlemeye başlar. Bu nedenle, tebligatın usulüne uygun şekilde yapılması, kişi hakları ve yargı süreci açısından büyük önem arz etmektedir.

ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ KARARINA KARŞI DAVA AÇMA SÜRESİ 

6735 Sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca çalışma izni sahibi yabancıya yapılan tebliğin ardından yabancı, kanunun öngördüğü otuz günlük süre içerisinde Çalışma Bakanlığı’na itiraz edebilmektedir. Aynı maddenin son fıkrasına göre ise ilgili itiraza red cevabı alınması durumunda idari yargı yoluyla, red kararının yabancıya tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılabilmektedir.

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ KARARINA KARŞI DAVA HANGİ MAHKEMEDE AÇILIR? 

Yabancıların Türkiye’de çalışabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan çalışma izni alınması gerekmektedir. Bu izin, ilgili kanun ve yönetmelikler çerçevesinde belirli şartların yerine getirilmesi suretiyle verilmektedir. Ancak zaman zaman, çeşitli gerekçelere dayanılarak verilmiş olan çalışma izninin iptaline karar verilebilmektedir. Çalışma izninin iptali durumunda, bu işleme karşı başvuru yolları ve yargısal denetim süreçleri gündeme gelmektedir.

Çalışma izninin iptali yönünde tesis edilen idari işlemler, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çerçevesinde değerlendirilmektedir. Söz konusu iptal işlemi, bir idari işlem niteliğinde olduğundan dolayı, bu tür işlemlere karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme idare mahkemesi olarak belirlenmiştir.

Çalışma izni iptali kararına karşı dava açılmadan önce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca idareye başvuru yapılarak kararın geri alınmasının talep edilmesi mümkündür. Bu idari başvuru, işlemin tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Ancak, doğrudan dava yoluna gidilmesi de mümkündür. Bu durumda dava, yine işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde açılmalıdır.

Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olarak belirlenmiştir. Örneğin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilen bir karar söz konusuysa, Ankara İdare Mahkemeleri yetkili olacaktır. Ancak taşra teşkilatları üzerinden tesis edilen işlemler bakımından, ilgili birimin bulunduğu yer esas alınacaktır.

Açılacak davalarda iptal kararının hukuka aykırılığı, sebep ve konu yönünden değerlendirilmekte; idare tarafından yapılan işlemin gerekçesi, dayanak mevzuat ve usuli işlemler yargı mercilerince denetlenmektedir. Sonuç olarak, çalışma izni iptaline karşı başvurulacak yargı yolu idari yargı olup, davanın idare mahkemelerinde açılması gerekmektedir.

ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ KARARI SONRASI YABANCI KAÇ GÜN İÇİNDE TÜRKİYE’DEN ÇIKMALIDIR? 

Çalışma izninin iptal edilmesi halinde, yabancının Türkiye’de kalış hakkı da sona ermektedir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, çalışma izni iptal edilen yabancıya, durumu doğrultusunda çıkış yapması için genellikle 10 ila 15 gün arasında süre tanınmaktadır.

Bu süre, ilgili makamlarca verilen tebligatta açıkça belirtilmektedir. Süre sonunda Türkiye’den çıkış yapılmaması halinde, yabancı hakkında idari para cezası, sınır dışı etme ve ülkeye giriş yasağı gibi işlemler uygulanabilmektedir.

Eğer yabancının geçerli bir ikamet izni bulunuyorsa ya da farklı bir başvuru süreci devam ediyorsa, bu durumda Türkiye’de kalış süresi yeniden değerlendirilmektedir.

Bu nedenle, çalışma izni iptal edilen yabancıların, tebliğ edilen sürelere dikkat etmesi ve gerektiğinde hukuki danışmanlık alması önem arz etmektedir.

ÇALIŞMA İZNİ İPTAL OLAN YABANCI KAÇAK DURUMDA MI SAYILIR? 

Çalışma izni iptal edilen yabancı, eğer geçerli bir ikamet iznine sahip değilse ve kendisine tanınan yasal sürede Türkiye’den çıkış yapmazsa, hukuki statüsünü kaybetmiş sayılmakta ve kaçak yabancı konumuna düşmektedir. Bu durum, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında “izinsiz kalış” olarak değerlendirilir.

İlgili kişi, çalışma izninin iptalinden sonra herhangi bir yasal kalış hakkına (örneğin kısa dönem ikamet izni) sahip değilse ve ülkede kalmaya devam ederse, hakkında idari yaptırımlar uygulanabilmektedir. Bu kapsamda idari para cezası, deport (sınır dışı) kararı ve ülkeye giriş yasağı gündeme gelebilir.

Ancak, iptal sonrası yasal süresi içinde ülkeden çıkan yabancılar kaçak sayılmaz. Aynı şekilde, ikamet izni olanlar da yasal süresi içinde Türkiye’de kalmaya devam edebilir.

Dolayısıyla, yabancının kaçak durumuna düşüp düşmediği, çalışma izninin iptalinden sonraki hukuki durumuna ve sürelere riayet edip etmediğine bağlı olarak değişmektedir.

ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ E-DEVLETTE GÖRÜNÜR MÜ? 

Genel uygulamada, geçerli çalışma izni belgeleri ve izin süresi bilgileri, e-Devlet üzerinden “Yabancıların Çalışma İzni Bilgileri Sorgulama” hizmeti aracılığıyla erişilebilir durumdadır. Ancak izin iptali halinde, bu bilgi doğrudan “iptal edildi” şeklinde görünmeyebilir. Bunun yerine, izin belgesinin sistemde pasif hale gelmesi veya ilgili kayıtların görüntülenememesi şeklinde bir durum söz konusu olabilir.

Kesin ve güncel bilgi, İşveren veya yabancının e-Devlet hesabı, ayrıca Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü tarafından sağlanan çevrimiçi sistemler (örneğin e-izin sistemi) üzerinden kontrol edilmelidir.

ÇALIŞMA İZNİ İPTAL EDİLEN YABANCININ HAKLARI NELERDİR? 

Çalışma izni iptal edilen yabancıların, hem idari başvuru hem de yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Bu kapsamda, iptal kararının tebliğinden itibaren:

İdari itiraz hakkı kapsamında, ilgili kuruma 30 gün içinde başvuru yapılarak kararın geri alınması talep edilebilir. Ayrıca, 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Bu süreçte dava sonucu beklenirken, yabancının ülkeyi terk etmesi gerekebilir.

Çalışma izni iptal edilen kişi, başka bir ikamet izni türüne geçiş için Göç İdaresi Başkanlığı’na başvuruda bulunma hakkına da sahiptir. Uygun görülmesi halinde kısa dönem veya insani ikamet izni verilebilir.

Ayrıca, yabancının sınır dışı edilmesi halinde, bu karara karşı itiraz etme ve ülkeye giriş yasağına karşı başvuru yapma hakları da korunmaktadır.

ÇALIŞMA İZNİ İŞVEREN BAŞVURUSUYLA İPTAL EDİLİR Mİ?

Çalışma izni, işverenin talebi üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından iptal edilebilmektedir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, çalışma izni, hem kamu otoriteleri tarafından resen hem de işverenin başvurusu üzerine iptal edilebilir.

İşverenin, iş akdinin sona ermesi veya yabancının fiilen çalışmaması gibi durumlarda, çalışma izninin iptali talebiyle Bakanlığa başvuruda bulunma hakkı bulunmaktadır. Bu başvuru, e-izin sistemi üzerinden dijital olarak iletilmekte ve değerlendirme neticesinde izin iptali gerçekleştirilebilmektedir.

ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ DAVASI AVUKATI

Çalışma izninin iptali, yabancı uyruklu bireylerin Türkiye’de yasal olarak çalışma hakkının sona erdirilmesi anlamına gelmektedir. Bu süreçte, çalışma izninin iptal edilmesi çeşitli sebeplerle gerçekleşebilir ve hukuki süreçler karmaşık yapılar içerebilir. Dolayısıyla, çalışma izni iptali durumlarında avukat desteği alınması zorunlu hale gelmektedir.

Çalışma izninin iptali kararı, ilgili kurumlar tarafından resmi olarak verilmekte ve bu kararın uygulanması sürecinde ilgili yabancı çalışanların hakları etkilenmektedir. İptal kararına karşı yapılacak itirazlarda veya dava süreçlerinde, avukatlar tarafından hukuki danışmanlık ve temsil sağlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, çalışma izninin iptali üzerine başlatılan hukuki işlemler, avukatlar tarafından takip edilmekte ve müvekkillerin yasal hakları korunmaktadır.

İptal kararının hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesi, idari yargı mercileri nezdinde yapılmaktadır. Bu nedenle, çalışma izninin iptali kararına karşı açılacak iptal davalarında, profesyonel avukatlar tarafından idari dava dilekçeleri hazırlanmakta ve ilgili mahkemelerde temsil gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, dava süresince gerekli belgelerin temini ve dosyanın düzenlenmesi işlemleri de avukatlar tarafından yürütülmektedir.

Avukatlar, çalışma izninin iptali ile bağlantılı olarak müvekkillerinin durumunu analiz etmekte, yürürlükte bulunan mevzuat ve yönetmeliklere uygun şekilde hukuki yol haritalarını belirlemektedir. Bu süreçte, hem idari makamlarla olan yazışmalar hem de mahkeme süreçleri titizlikle takip edilmektedir. Aynı zamanda, iptal kararının kaldırılması veya geçici tedbir talebinde bulunulması gibi hukuki yollar da avukatlar tarafından değerlendirilmekte ve uygulanmaktadır.

Çalışma izni iptali sebebiyle müvekkilin çalışma hakkının engellenmesi durumunda, bu hakkın tekrar kazanılması için gerekli başvurular ve hukuki itirazlar da avukatlar tarafından yapılmaktadır. Böylece, çalışma izninin iptalinin yarattığı olumsuz etkilerin en aza indirilmesi hedeflenmektedir.

Sonuç olarak, çalışma izni iptali durumlarında hukuki süreçlerin doğru ve etkin yönetilebilmesi için uzman avukat desteği sağlanması gereklidir. Bu destek, hem iptal kararına karşı hukuki mücadeleyi kolaylaştırmakta hem de müvekkilin çalışma ve oturma haklarının korunmasını sağlamaktadır.

SIKÇA SORULAN SORULAR